Nieuws

Utrechts Psalter te zien in "Heilig Schrift"

19 Oct 2016

Het Utrechts Psalter is voor drie maanden te zien in de tentoonstelling Heilig Schrift: Tanach - Bijbel – Koran. Het is een van de topstukken die van 7 oktober 2016 tot 7 januari 2017 te zien zijn in het Museum Catharijneconvent in Utrecht.

Striptekenaars laten zich inspireren door Utrechts Psalter

28 Jan 2016

Avond van het Utrechts Psalter

21 Dec 2015

Op 12 november hebben de Universiteitsbibliotheek Utrecht en het Utrechts Universiteitsfonds een programma rond het Utrechts Psalter georganiseerd. Museum Catharijneconvent was deze avond exclusief voor dit gezelschap open.

Utrechts Psalter weer veilig thuis

24 Nov 2015

Utrechts Psalter te zien!

29 Oct 2015

Tot en met zondag 22 november 2015 is in Museum Catharijneconvent in Utrecht het Utrechts Psalter met eigen ogen te bekijken.

Utrechts Psalter op UNESCO-lijst geplaatst

10 Oct 2015

Besluit door UNESCO over Utrechts Psalter

01 Oct 2015

Reproducties van het Utrechts Psalter

28 Sep 2015

De door de Universiteitsbibliotheek Utrecht ontwikkelde website met een geannoteerde versie van het Utrechts Psalter staat in een lange traditie van het vervaardigen van reproducties van het Utrechts Psalter. Deze roerige geschiedenis, die begint in het midden van de negentiende eeuw, wordt door conservator Bart Jaski besproken in een artikel dat in de zomer van 2015 is gepubliceerd in het tijdschrift Jaarboek voor Nederlandse boekgeschiedenis.

Utrechts Psalter in tijdschrift Quaerendo

17 Sep 2015

In het tijdschrift Quaerendo is in de zomer van 2015 een artikel verschenen van conservator Bart Jaski getiteld ‘The Oldest Datings of the Utrecht Psalter. Rudimentary Palaeography in the Early Seventeenth Century’.

Utrechts Psalter bij RTV Utrecht

28 Nov 2014

RTV Utrecht maakte deze week een nieuwsitem over de UNESCO-nominatie van het Utrechts Psalter. In het filmpje is de enorme kluis te zien waarin het liedboek ligt opgeborgen.

Over het Psalter

Over het Utrechts Psalter

De reis van het Utrechtse Psalter

Een Psalter is een liedboek uit de Bijbel (Oude Testament). Christenen en Joden gebruikten en gebruiken het bij hun gebeden en diensten. Het Utrechts Psalter is wereldberoemd vanwege de spectaculaire illustraties. Het meesterwerk is rond 830 gemaakt in of nabij de Franse stad Reims en kwam na allerlei omzwervingen in 1716 in Utrecht terecht.

Waarom is het nu actueel?

Het Utrechts Psalter is genomineerd voor het ‘Memory of the World Register’ van UNESCO. In 2015 beslist de organisatie of het middeleeuwse handschrift een plaats krijgt op dit register voor documentair erfgoed. Het prestigieuze register bevat onder meer de Gutenberg Bijbel en filmnegatieven van The Wizard of Oz. Bekende Nederlandse stukken zijn de dagboeken van Anne Frank en de archieven van de VOC.

Kennismaking met het Utrechts Psalter

Het Utrechts Psalter is het meest kostbare handschrift dat zich in een Nederlandse collectie bevindt. Over geen enkele middeleeuws handschrift in Nederlands bezit is zoveel geschreven en zijn zoveel reproducties gepubliceerd. In het liedboek zijn 150 psalmen en zestien Bijbelse liederen en gebeden stuk voor stuk op een bijzondere manier geïllustreerd. Het handschrift leest als een stripverhaal waarin delen uit de teksten boven de psalm zijn afgebeeld. 

Trendsetter

De surrealistische en dynamische stijl van de tekeningen uit het Utrechts Psalter was vernieuwend. Opvallend is dat een team van maar liefst zes verschillende tekenaars aan de afbeeldingen hebben gewerkt. De tekeningen doen soms denken aan het werk van Jeroen Bosch. De stijl en de afbeeldingen werden nog eeuwen lang in Frankrijk en Engeland geïmiteerd. Het boek was dus een echte trendsetter. 

Hoe kwam het in Utrecht?

Het Utrechts Psalter werd waarschijnlijk in opdracht van aartsbisschop Ebbo van Reims (816-835) gemaakt. Wellicht was het een geschenk voor de pasgeboren kleinzoon van Karel de Grote. Na omzwervingen in Engeland kwam het boek in handen van Utrechter Willem de Ridder, die het in 1716 aan de Universiteitsbibliotheek in de Sint Janskerk schonk. Daarom heet het nu het Utrechts Psalter. 

Een nieuwe presentatie

Met steun van alumni van de Universiteit Utrecht is het handschrift in 2013 helemaal opnieuw gedigitaliseerd. 

 

Hoogtepunten

Goddelijke technologie?

Dynamiek

Focus op Christus

Digitale editie

Beschrijving

De vijftien hoofdstukken op deze website geven een algemene beschrijving van de productie, kunst, achtergrond, invloed en geschiedenis van het Utrechts Psalter. De hoofdstukken zullen opeenvolgend, in willekeurige volgorde gepubliceerd worden.

Bibliografie

Inleiding

1. Het handschrift

2. Het schrift

3. Psalm teksten en titels

4. De zestien cantica

5. De tekeningen

6. Historische context

7. Invloeden

8. De Reimse school

9. Karel de Kale en het Utrechts Psalter

10. Het Utrechts Psalter in Canterbury

11. Robert Cotton

12. Fragmenten van een evangelie uit Northumbrië

13. Van Londen naar Utrecht

14. Geschonken door Willem de Ridder

15. Herontdekking en controverses